Ο τοπικός πολιτισμός της περιοχής των Τζουμέρκων
Υπόμνημα:

Πολιτιστικές διαδρομές

Ο τουρισμός που αφορά στην επαφή του επισκέπτη με τον τόπο και τον πολιτισμό του παίρνει μορφή με την χάραξη τεκμηριωμένων πολιτιστικών διαδρομών που αξιοποιούμενες τουριστικά μπορούν να αποτελέσουν νέους τρόπους διαλόγου, επικοινωνίας και ανάπτυξης. Πέρα από το ότι ο επισκέπτης ερχόμενος στην περιοχή και ακολουθώντας τις πολιτιστικές διαδρομές σε αντιστοιχία με το υλικό της έρευνας, μπορεί να κατανοήσει και να γνωρίσει ένα σημαντικό μέρος της τοπικότητας, ταυτόχρονα, οι διαδρομές μπορούν να αναδειχθούν σε ένα νέο μέσο συνειδητοποίησης των κοινών ευρωπαϊκών πολιτιστικών αξιών και ένα μέσο καλλιέργειας του αισθήματος της ευθύνης για την προστασία και την αξιοποίησή τους στο παρόν.

Με αφετηρία τον 16ο αιώνα, το πολιτισμικό απόθεμα της περιοχής συμπυκνώνεται επιλεκτικά σε δύο διαδρομές ενδιαφέροντος.

1. Πολιτιστική Διαδρομή με άξονα την Λατρεία της Παναγίας. (pdf)

Η πρώτη , που έχει θρησκευτικό χαρακτήρα, αφορά στην λατρεία της Παναγίας , ως μια οικεία μορφή στο πρόσωπο της οποίας οι ντόπιοι αποδίδουν πλήθος ρόλων με διαφορετικά σημαινόμενα κάθε φορά. Η διαδρομή αυτή, οδηγεί τον επισκέπτη σε ένα σημαντικό αριθμό Μοναστηριών και Ναών αφιερωμένων στην Παναγία που τιμάται με θρησκευτικότητα αλλά και με λαϊκούς εορτασμούς (πανηγύρια). Η μοναστηριακή αρχιτεκτονική, η εικονογραφία , τα ξυλόγλυπτα τέμπλα αποτελούν αδιάψευστες μαρτυρίες ενός ακμάζοντος, μακράς διάρκειας πολιτισμού, ενώ ταυτόχρονα φανερώνουν την βαθειά θρησκευτικότητα των κατοίκων και την ιδιαίτερη λατρεία τους στη μορφή της Παναγίας, ως μητέρας κυρίως.

2. Πολιτιστική Διαδρομή με άξονα τα Πέτρινα Κτίσματα του Νερού. (pdf)

Η δεύτερη διαδρομή «Τα Πέτρινα Κτίσματα του Νερού» αφορά στο μεγαλείο του ντόπιου πληθυσμού που στον αγώνα του για την επιβίωση ανέπτυξε μιαν ισόρροπη, διαλεκτική σχέση με την ορεινή φύση, οικειοποιήθηκε τους πόρους της με σεβασμό και όρους αειφορίας. Με κοινό τόπο την χρήση ή την διαχείριση των ατελείωτων νερών του τόπου, εξειδικευμένοι τεχνίτες της πέτρας – που προέρχονταν κατά βάση από συγκεκριμένα χωριά των Τζουμέρκων (Πράμαντα, Κτιστάδες , Μιχαλίτσι, Χουλιαράδες κ.α.) – έχτιζαν, βασιζόμενοι σε προβιομηχανικές τεχνικές και με υλικά που έδινε η ίδια φύση, κτίσματα που στέγαζαν κυρίως δραστηριότητες μεταποίησης (νερόμυλους, νεροτριβές, μαντάνια βρύσες) ή διευκόλυναν τις επικοινωνίες και τις ανταλλαγές (πέτρινα γεφύρια).