Ο τοπικός πολιτισμός της περιοχής των Τζουμέρκων
Υπόμνημα:

Οι μεταφορές των καραβανιών

Αγωγιάτες είχαμε πάρα πολλούς. Αυτοί έκαναν μεταφορές από Θεσσαλία, το καλοκαίρι επειδή είχαμε πολύ επικοινωνία, Γιάννενα πηγαίνανε, Πράμαντα, συνήθως σε καθημερινή βάση θα πήγαιναν καραβάνια στην Πράμαντα, να πάρουνε αλάτι, πετρέλαιο που ήταν το μονοπώλιο τότε, υπήρχε μονοπώλιο στα Πράμαντα και φορτώνανε. Τα Πράμαντα ήτανε το κέντρο της περιοχής. Είχε τα μαγαζιά τα μεγάλα, που μπορούσες να βρεις παπούτσια, δεν ήταν υποδηματοποιείο, τα είχε έτοιμα. Και ρούχα μπορούσες να βρεις κάλτσες, τέτοια, τα πάντα και από τρόφιμα επίσης, ρύζι, μακαρόνια τα πάντα. Όταν ήθελα για παράδειγμα να πάρω 100 κιλά αλάτι, έπαιρνα το δικό μου το ζώο αλλά αν ήθελα να πάρω αρκετά πράγματα, τότε πλήρωνα τον αγωγιάτη πήγαινε με τα μουλάρια, πήγαινες και εσύ μαζί του ή του έλεγες με τα λεφτά τι θα πάρει, πλήρωνε και σου τα έφερνε στο σπίτι.

Γιάννενα, τους στέλνανε πολλούς και εδώ πίσω σε ένα σημείο που το λένε Τρία Ποτάμια, είναι μια συμβολή τριών ποταμών και εκεί κατέληγε το λεωφορείο των Τρικάλων. Έφευγαν καραβάνια ολόκληρα για εκεί. Και από τους αγωγιάτες και από εκείνους που είχαν ένα μουλάρι μόνο ας πούμε. Και θυμάμαι εκεί συναγωνίζονταν οι αγωγιάτες με τα κυπριά τα μεγάλα στα άλογα και στα μουλάρια. Αν πήγαιναν και για καβάλα και φέρνανε κανένα άρχοντα της εποχής να τον βάλουν επάνω, τα στόλιζαν πίσω τα άλογα, και να γίνεται τι να σου πω δηλαδή μου έχει μείνει αυτή η εικόνα από τα μουλάρια με κάτι χάντρες εδώ στα καπίστρια τους, τα σαμάρια μπροστά με κιλίμια κεντημένα, πίσω στο σαμάρι δε βάζανε ένα πανί και κάλυπτε τα καπούλια του αλόγου, το λεγόμενο κιβέρτι, αυτό φρόντιζαν να είναι κεντημένο σαν πάντα που κρεμούσανε στους τοίχους.

Τα φρόντιζαν δηλαδή και ο κάθε αγωγιάτης όσο πιο περήφανος και μερακλής ήταν τόσο περισσότερο στόλιζε το άλογο ή το μουλάρι. Αλλά εκεί πέρα όταν ξεφόρτωνε το λεωφορείο μπορούσες να βρεις οτιδήποτε. Μπορούσες να δεις και 150 αλογομούλαρα να φορτώνουνε προς όλα τα χωριά, κυρίως του Ασπροπόταμου αλλά και Καλαρρύτες που είχαμε επαφή εμείς. Μετέφεραν δε και ανθρώπους αλλά και πράγματα, καρπούζια για παράδειγμα που τα έφερναν από την Θεσσαλία. Συγγενείς δικοί μας ας πούμε που ερχόντουσαν το καλοκαίρι εδώ, τους οποίους φυσικά φιλοξενούσαμε στα σπίτια εδώ.

Θανάσης Μακρής ,Ματσούκι