Ο τοπικός πολιτισμός της περιοχής των Τζουμέρκων
Υπόμνημα:

Οι επωδές

Τρόπο αντιμετώπισης της βασκανίας


Παίρνουν νερό από τη βρύση , το ρίχνουν σε ένα ποτήρι και μέσα σε αυτό ρίχνουν και ένα σταυρό ξύλινο που έχει λειτουργηθεί στην εκκλησία επί σαράντα μέρες. Τον αφήνουνε λίγη ώρα και μετά κοιτάζουνε να δούνε αν έχει φουσκίτσες. Αν έχει , τότε το παιδί είναι ματιασμένο. Του δίνουνε να πιει λίγο νερό και στη συνέχεια το βάζουνε να κοιμηθεί. Το υπόλοιπο ή το πίνει κάποιο πρόσωπο του σπιτιού ή το ρίχνουνε στη φωτιά.

Ένας άλλος τρόπος ξεματιάσματος είναι με τα κάρβουνα. Καίνε ένα ξυλάκι και όταν γίνει κάρβουνο το κόβουν σε μικρά κομμάτια και αφού το σταυρώσουνε βάζουνε σε κάθε κάρβουνο από ένα όνομα εκείνου που υποψιάζονται πως έχει βασκάνει το παιδί. Όταν τα κάρβουνα μένουν στην επιφάνεια του νερού, το παιδί δεν είναι ματιασμένο.

Ρόκα Φρειδερίκη , Λαογραφική συλλογή από το Παλαιοχώρι Συρράκου. Χειρόγραφα φοιτητών Λαογραφίας των φοιτητών της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, Σειρά Πέμπτη 1968-69.



Και για την άφτρα στο στόμα λέγανε ένα άλλο που μου το έχει πει μια γιαγιά. Έπαιρνε τρία κάρβουνα  και ένα ποτήρι νερό, όταν έβγαιναν τα αστέρια και έβγαινε έξω. Και μου έλεγε, θα ρίξεις το κάρβουνο μέσα και θα πεις –Η κάφτρα και το άστρο πήγαν στην πόλη, το άστρο γύρισε και η κάφτρα έμεινε κει. Τρεις φορές όμως με τρία κάρβουνα. Εγώ όμως λέω ότι αυτό δεν έκανε από το ξόρκι αλλά από τη στάχτη, από το κάρβουνο. Εκείνο το κράταγες στο στόμα το νερό κάμποση ώρα δεν το κατάπινες και έκαιγε στο στόμα γιατι ήταν σαν αλισίβα. Γιατι το σταύρωνε και μετά μόλις κρύωνε το έβαζε στο στόμα όχι τα κάρβουνα αλλά το νερό και εκείνο πέρναγε μέσα.

Αρετή Μακρή, κάτοικος Ματσουκίου, Ιούλιος 2012