Ο τοπικός πολιτισμός της περιοχής των Τζουμέρκων
Υπόμνημα:

Μονή Πλάκας ή Μουχουστίου


g_75_5

Ανάμεσα στη γέφυρα της Πλάκας και το χωριό Ραφταναίοι βρίσκεται το Μοναστήρι Παναγίας της Μουχουστιώτισσας ή Μονή Πλάκας. Είναι άγνωστο πότε ιδρύθηκε, σύμφωνα πάντως με επιγραφή, ανακαινίσθηκε το 1665. Οι τοιχογραφίες του κυρίως ναού χρονολογούνται, σύμφωνα με μια μαρτυρία, το 1680 και έχουν υποστεί φθορές. Οι τοιχογραφίες του νάρθηκα έγιναν το 1694 και περιλαμβάνουν σκηνές μαρτυρίων, παραβολών του Χριστού κ.ά. Ο ναός κοσμείται επίσης με ξυλόγλυπτο επίχρυσο τέμπλο. Σήμερα διασώζονται το καθολικό (σχεδόν ανέπαφο), ο κυρίως ναός και τμήμα του περιβόλου. Το μοναστήρι ήταν ενεργό και ακμαίο ως τις αρχές του 20ου αιώνα , αλλά σύμφωνα με τις μαρτυρίες των ντόπιων ,τα κιτάπια με την περιουσία του τα έκαψε κάποιος τιμαριούχος, καίγοντας μαζί και την ιστορία του. Στο χώρο γύρω από το μοναστήρι γινόταν τα παλαιότερα χρόνια και ζωοπανήγυρη, μαχούστι , γεγονός που εξηγεί και την προσωνυμία του. Η προσφορά του μοναστηριού προς τους κατοίκους της περιοχής ήταν ιδιαίτερα σημαντική. Είχε πολλά κτήματα στην γύρω περιοχή που έφερε την ονομασία Παρασπόρι, κτήματα στην Άρτα και το Καλέντζι, στην απέναντι πλαγιά του Ξηροβουνίου, κτήμα στο βουνό του Ματσουκίου όπου ξεκαλοκαίριαζαν τα μικρά και τα μεγάλα ζώα. Είχε επίσης πολλές ελιές στο γύρω χώρο, μεγάλο αμπέλι και εκατοντάδες μελίσσια.