Ο τοπικός πολιτισμός της περιοχής των Τζουμέρκων
Υπόμνημα:

Ν5: Συγκρότημα παλιών μύλων στο Συρράκο

Από τον οικισμό του Παλαιοχωρίου προχωρούμε για το χωριό Συρράκο που στέκεται στην άκρη του γκρεμού, πάνω ακριβώς από το φαράγγι. Ο ποταμός Χρούσιας κυλάει ανάμεσα από τα χωριά Συρράκο και Καλαρρύτες και είναι παραπόταμος του Καλλαρύτικου. Ακολουθώντας ο επισκέπτης το παλιό μονοπάτι που ενώνει τα δυο χωριά, μια δύσκολη πεζοπορική διαδρομή περίπου 1,5 ώρας, μπορεί να επισκεφτεί ένα συγκρότημα παλιών μύλων και τους υπέροχους καταρράχτες. Πρόκειται για μια διαδρομή που απευθύνεται σε τολμηρούς, με απότομα σημεία και ανηφόρες. Κατά την είσοδό μας στο χωριό, περπατώντας τα λιθόστρωτα γεφύρια στην θέση Σιόποτο, συναντούμε ακόμη έναν αναπαλαιωμένο νερόμυλο. Λίγο παραπάνω από την υπέροχη πλατεία του χωριού με τα πλατάνια, στην θέση Γκούρα βρίσκουμε μια κεντρική βρύση με θολωτή στέγη που είναι φτιαγμένη από ένα ειδικό είδος ελαφρόπετρας. Από την θέση της αλλά και τις αφηγήσεις μπορούμε να συμπεράνουμε ότι σίγουρα υπήρξε κάποτε ο πυρήνας του οικισμού. Σύμφωνα με την παράδοση, στην συγκεκριμένη πηγή βρέθηκε η εικόνα του Αγίου Νικολάου που είναι ο προστάτης και πολιούχος του χωριού, ο προστάτης των ξενιτεμένων, στον οποίο αφιερώνεται η κεντρική εκκλησία του χωριού ήδη από τον 17ο αιώνα. Στο Συρράκο συναντούμε αξιόλογα δείγματα της τοπικής αρχιτεκτονικής. Ένα από αυτά είναι το Μουσείο Κώστα Αυδίκου, σπίτι της Ερμηνείας Φωτιάδου, εγγονής του εμπόρου Κώστα Αυδίκου. Λαογράφος η ίδια, δώρισε στην κοινότητα το αρχοντικό στο οποίο φιλοξενείται μια αξιόλογη λαογραφική συλλογή. Επίσης, το πατρικό σπίτι του ποιητή Κώστα Κρυστάλλη έχει μετατραπεί στο Μουσείο Κώστα Κρυστάλλη όπου εκτίθενται προσωπικά αντικείμενα, αντικείμενα του καθημερινού βίου των κατοίκων ενώ λειτουργεί και βιβλιοθήκη. Το Οικοτροφείο που βρίσκεται δίπλα στην εκκλησία του Αγίου Νικολάου, καθώς και το Παλιό Σχολείο εκεί κοντά, σήμερα λειτουργούν ως ξενώνες. Ταυτόχρονα αποτελούν υπέροχα αρχιτεκτονικά δείγματα.