Ο τοπικός πολιτισμός της περιοχής των Τζουμέρκων
Υπόμνημα:

Ν9: Η βρύση του Αράπη, ο Ιερός Ναός Αγίας Παρασκευής και το βιοτεχνικό συγκρότημα στα Πράμαντα

Τα Πράμαντα ή αλλιώς η Πράμαντα είναι ένας ζωντανός οικισμός που αριθμεί περίπου 1500 μόνιμους κατοίκους, ένα σημαντικό νούμερο σε σχέση με τα γύρω χωριά. Χτισμένο σε υψόμετρο 840 μέτρων στους πρόποδες της κορυφής Στρογγούλα, πλαισιώνεται από τους διπλανούς συνοικισμούς Χριστών και Τσόπελας. Φτάνουμε στην κεντρική πλατεία του χωριού που ομορφαίνει από τον ίσκιο ενός υπεραιωνόβιου πλάτανου και από την παρουσία μιας παλιάς ιστορικής βρύσης με την ονομασία Αράπης. Συναντούμε και πάλι την προστάτιδα των νερών Αγία Παρασκευή, στην οποία είναι αφιερωμένος Ιερός Ναός που χρονολογείται στον 16ο αιώνα, στην κεντρική πλατεία. Στο χωριό ανακαλύπτουμε τα δύο πηγάδια του Γιώργου Γ. Παππά και του Βασίλη Μάργαρη ενώ μπορούμε να εξερευνήσουμε την τοπική αρχιτεκτονική αναζητώντας τα εξής παλιά σπίτια: Οικία Βουρλόκα, Οικία Γιαννηκώστα, Οικία Στάμου, Οικία Καρακώστα, Οικία Τσίρκα, Οικία Τσίκου.

Το ενδιαφέρον της πολιτισμικής διαδρομής στα Πράμαντα εστιάζεται στο βιοτεχνικό συγκρότημα αξιοποίησης της δύναμης του νερού και στην λατρεία των ντόπιων προς την Αγία Παρασκευή που την συναντούμε και στους Μελισσουργούς ή ακριβέστερα ανάμεσα στα δύο χωριά. Πρόκειται για την Ιερά Μονή Αγίας Παρασκευή. Προς τιμή της Αγίας Παρασκευής που εορτάζεται στις 26 Ιουλίου , στα Πράμαντα διοργανώνεται κάθε χρόνο τριήμερο ή ακόμη και τετραήμερο παραδοσιακό πανηγύρι. Το απόγευμα της 27ης Ιουλίου λαμβάνει χώρα στην κεντρική πλατεία του χωριού το έθιμο του χορευτικού δρώμενου «καγκελάρι».

Οι Μελισσουργοί είναι ένα υπέροχο μικρό χωριό που αξίζει να επισκεφτούμε έπειτα από την Μονή της Αγίας Παρασκευής. Πέτρινα σπίτια, βρύσες με τρεχούμενα νερά και η πηγή Αγκάθι, σήμα κατατεθέν του χωριού εφόσον από αυτήν εμφιαλώνεται ένα πασίγνωστο, πανελλαδικά δημοφιλές επιτραπέζιο νερό. Η κεντρική πλατεία του χωριού σκιάζεται από τα μεγάλα πλατάνια ενώ δίπλα βρίσκουμε τον Ιερό Ναό Αγίου Νικολάου(1778).

Πριν αφήσουμε πίσω τα Πράμαντα μπορούμε να επισκεφτούμε το 270 μέτρων σπήλαιο με το όνομα Ανεμότρυπα με λίμνες, σταλαγμίτες και σταλακτίτες. Ένα υπέροχο φυσικό φαινόμενο που ανακαλύφθηκε μόλις το 1960.