Ο τοπικός πολιτισμός της περιοχής των Τζουμέρκων
Υπόμνημα:

Έπιπλα

Η εσωτερική διαρρύθμιση των κατοικιών εξυπηρετούσε τις λειτουργικές ανάγκες των κατοίκων ενώ το είδος των επίπλων όπως και των σκευών που συναντούμε στο εσωτερικό τους αντανακλά μεταξύ άλλων τους όρους μιας διακριτής οικονομικής και κοινωνικής διαστρωμάτωσης. Τα κινητά έπιπλα είναι ελάχιστα σε γενικές γραμμές εκτός βέβαια από περιπτώσεις εύπορων οικογενειών οπότε παρατηρείται όχι μόνο πληθώρα σκευών αλλά και αθρόες εισαγωγές ευρωπαϊκών επίπλων που συμβιώνουν με ντόπιες ξύλινες κατασκευές. Θα μπορούσε κάποιος να πει ότι ο τύπος της οικοσκευής συμβαδίζει με την αντίστοιχη εξέλιξη του τύπου της κατοικίας. Έτσι τα χαμηλά ισόγεια σπίτια με στέγη από ακατέργαστα ξύλα και πάτωμα από λάσπη ή χώμα δεν διέθεταν κάποια ιδιαίτερη επίπλωση. Σε αυτά τα σπίτια σύμφωνα με τον Μπενέκο: [1] “Ούτε καρέκλες, ούτε πολυθρόνες γνώριζαν. Έξω είχαν τα πεζούλια και μέσα το σταυροπόδιασμα ή ακούμπημα σε κανένα τάλαρο ή σε κανένα στρογγυλό λιθάρι. Με τον καιρό έκαναν τα πρώτα σκαμνιά.

Για τραπέζι είχαν πλάκα ίσια στρωτή. Νερό έπιναν όλοι σε ξύλινες καύκες ενώ για φυσικό δοχείο είχαν τα νεροκολόκυθα”. Σαφώς διαφοροποιημένη η αντίστοιχη περιγραφή της Φωτιάδου [2] για το Συρρακιώτικο σπίτι. “Στο φάρδος του δωματίου και κάτω από τα τρία ολόφωτα παράθυρα είναι ένα μεγάλο μπάσι με ύφασμα φερμένο από τα ταξίδια του αφέντη και μαξιλάρια υφαντά υφασμένα ενάμιση αιώνα πριν και σκεπάζονται και αυτά κατά το ήμισυ με άσπρη βατίστα και φινίρισμα δαντέλα χειρός που έπλεκαν οι κόρες του σπιτιού”.

Η επίπλωση ήταν προσαρμοσμένη στα κοινωνικά και οικονομικά συμφραζόμενα. Στην πλειονότητα των οικιών κυριαρχεί η πρακτική του σοφρά που δεσπόζει στον κυρίως χώρο αλλά και τα πολλά στρωσίδια, τα οποία κατασκευάζουν οι γυναίκες στον αργαλειό. Δεν λείπουν οι περιπτώσεις που οι κατοικίες κάλυπταν μόνο στεγαστικές ανάγκες και ήταν πολύ λιτές στο εσωτερικό τους με αντίστοιχη επίπλωση. Ως έπιπλα στις οικίες συγκαταλέγονται και οι εσωτερικές οικοδομικές ιδιαιτερότητες της οικίας όπως ήταν τα θουρίδια εσοχές που χρησίμευαν για την τοποθέτηση τροφίμων.

[1]. Μπενέκος Πέτρος, Χουλιαράδων άπαντα, Ιωάννινα, 1974.
[2]. Φωτιάδου Ερμηνεία, Συρράκο, το παραδοσιακό σπίτι: μικρό ιστορικό του χωριού και του σπιτιού , Ιωάννινα 2005.