Ο τοπικός πολιτισμός της περιοχής των Τζουμέρκων
Υπόμνημα:

Η τιμωρία της κακής πεθεράς

“Μια φορά και έναν καιρό ήταν μια γυναίκα και είχε ένα γιο. Όταν μεγάλωσε τον πάντρεψε. Ο γιος μετά από λίγο καιρό έφυγε για την ξενιτιά και έμεινε πίσω η πεθερά και η νύφη. Όλη τη μέρα δουλεύανε στα χωράφια και στα αλώνια. Το βράδυ όμως αντί να κοιμηθούνε , η πεθερά έπαιρνε τη ρόκα της και φώναζε στη νύφη της: Έλα νυφούλα μου να γνέσουμε. Και έτσι όλη τη νύχτα ροκανίζοντας κουκιά έγνεθαν, και δεν κοιμόντουσαν καθόλου. Τι να κάνει λοιπόν η νύφη σηκώνεται μια και δυο και πηγαίνει στον αδελφό της. Το και το του λέει ..Όλη τη μέρα είμαι στα χωράφια και το βράδυ στο γνέσιμο . Άκουσε ο αδερφός τα παράπονα της και της λέει : « Άκουσε τι θα γίνει . Εγώ θα μασκαρευτώ μια νύχτα και θα έλθω στο σπίτι σου. Στο ένα χέρι θα έχω ένα σακούλι καρύδια και στο άλλο το υνί του αλετριού. Με τα καρύδια θα χτυπάω εσένα και με το άλλο με το υνί , θα χτυπάω την πεθερά σου. Όταν θα χτυπάω εσένα, θα φωνάζεις δυνατά για να νομίζει η πεθερά σου , ότι χτυπάω και εσένα δυνατά. » Έτσι λοιπόν και έγινε . Το βράδυ να σου και παρουσιάστηκε μασκαρεμένος και άρχισε να χτυπά νύφη και πεθερά λέγοντας : Θα δουλεύετε νύχτα άλλη φορά? Και χωρίς να περιμένει απάντηση συνέχιζε να χτυπάει μια τη νύφη και μια την πεθερά. Όταν χτυπούσε τη νύφη αυτή φώναζε ; Ωχ τα κοκαλάκια μου ! Και δως του χτύπαγε ο αδελφός την αδελφή με τα καρύδια και την πεθερά με το υνί. Και αφού τις έδειρε και τις δυο αρκετά έφυγε , φοβερίζοντας τις ότι θα ξανάρθει αν συνεχίσουν να δουλεύουνε τη νύχτα. Την άλλη μέρα διηγούνταν η πεθερά τα συμβάντα και έλεγε : Έφαγα και εγώ ξύλο αλλά και η νυφούλα μου κρ κρ κρ έκαναν τα κόκκαλα της! Και έτσι η πεθερά μόλις νύχτωνε μαζευόταν στο σπίτι της και κοιμότανε νωρίς νωρίς”.

Παπαγεωργίου Ελένη, Παλαιοχώρι Συρράκου, 1960