Ο τοπικός πολιτισμός της περιοχής των Τζουμέρκων
Υπόμνημα:

Λιθογλυπτική


no images were found

 Η γλυπτική της πέτρας ανήκει, όπως οι περισσότερες μορφές της λαϊκής δημιουργίας, στις πλανόδιες τέχνες, γι΄αυτό και παρουσιάζει ως προς την τεχνική, τη μορφολογία και τα διακοσμητικά ανάγλυφα  ένα βαθμό ομοιογένειας σε ολόκληρη την  ηπειρωτική Ελλάδα και όχι μόνο. Οι τεχνίτες – οι πελεκάνοι, όπως ονομάζονταν ήταν μέλη του μετακινούμενου μπουλουκιού των μαστόρων της πέτρας και σκάλιζαν, εφόσον είχαν παραγγελία, την πέτρα.  Η γλυπτική διακόσμηση αν και δεν  συνιστούσε ένα απαραίτητο χαρακτηριστικό / συστατικό της αρχιτεκτονικής του ηπειρωτικού χώρου , συναντιέται ωστόσο σε πολλές οικοδομές και κτίσματα του 18ου – 19 ου αιώνα. Οι παράγοντες που οδηγούν στην ακμή της λιθογλυπτικής την προαναφερόμενη περίοδο σχετίζονται αφενός με το ότι υπάρχει,  στον ηπειρωτικό χώρο η διαθεσιμότητα του ειδικευμένου εργατικού δυναμικού, προερχόμενου από τα χωριά της Κόνιτσας και τα αντίστοιχα «μαστοροχώρια» των Τζουμέρκων  και αφετέρου με το ότι στο εσωτερικό των κοινοτήτων έχουν αναδειχθεί κάποιοι οικονομικά ισχυροί που επενδύουν τον πλούτο τους στις μεγάλες οικοδομές, στη  διακόσμηση, σε δαπάνες δημόσιες,  κατοχυρώνοντας και με αυτόν τον τρόπο  το κύρος τους και την κοινωνική τους θέση. Στον χώρο των Τζουμέρκων  η λιθογλυπτική εμφανίζεται σε έκταση με αισθητικό και τεχνοτροπικό χαρακτήρα που εμπνέεται κυρίως από τη λαϊκή παράδοση και κουλτούρα  αλλά και από επιρροές δυτικές ,κυρίως όμως ανατολικές. Τα  λιθανάγλυφα έχουν θέματα που  συνδέονται  άμεσα με τις λαϊκές δοξασίες και αντιλήψεις. Αναλυτικότερα οι παραστάσεις είναι σταυροί, δικέφαλοι αετοί, λουλούδια, φίδια, κεφαλές κλπ , θέματα δηλαδή που στη λαϊκή αντίληψη προσλαμβάνουν ένα φυλακτικό/προστατευτικό ή  αποτρεπτικό του κακού χαρακτήρα.. Είναι συνήθως τοποθετημένα  στα υπέρθυρα ή σε γωνίες των σπιτιών. Εντοπίζονται επίσης   κτητορικές επιγραφές , σε ιδιωτικές οικοδομές, σε εκκλησίες/μοναστήρια , σε βρύσες , γεφύρια.

Στο Ματσούκι, όπου τα κτίσματα της παραδοσιακής αρχιτεκτονικής καταστάφηκαν λόγω του σεισμού του 1967, έχουν απομείνει ελάχιστα δείγματα λαϊκής λιθογλυπτικής .