Ο τοπικός πολιτισμός της περιοχής των Τζουμέρκων
Υπόμνημα:

Είκονα 7: Ο άγιος Ιωάννης ο Πρόδρομος

e7a

Σε μια δεύτερη εικόνα με τον Ιωάννη τον Πρόδρομο[1], κατεστραμμένη στο κατώτερο τμήμα της, η οποία φέρει ερυθρή ταινία και ανάγλυφο κορδόνι περιμετρικά, ο Βαπτιστής [επιγραφή: Ο ΑΓΙΟC IΩ(ΑΝΝΗC) O ΠΡΟΔΡΟΜΩ<C>] φτερωτός, με μπλε και σκουρόχρωμα φτερά, όρθιος και μετωπικός, ευλογεί με το δεξί χέρι, ενώ με το αριστερό κρατά κάνθαρο με την κεφαλή του και ανοιχτό ειλητάριο με τη μεγαλογράμματη επιγραφή: + ΕΜΕ | ΤΑΝΟΙ | ΤΕ ΙΓΓΙ | ΚΕ ΓΑΡ | Η ΒΑCΙ | ΛΙΑ ΤΟΝ | ΤΟΝ ΟΥ | ΡΑΝΟΝ (Ματθαίος 3. 1 ). Η μορφή προβάλλει μπροστά σε δίχρωμο κάμπο, λαδοπράσινο χαμηλά και χρυσό στο άνω μισό. Ο τύπος του ολόσωμου Προδρόμου, που ευλογεί με ανυψωμένο το δεξί χέρι και κρατά ειλητάριο στο αριστερό, επαναλαμβάνει έναν εικονογραφικό τύπο γνωστό από την εικονογραφία των κρητικών εικόνων κατά το δεύτερο μισό του 15ου αιώνα. Η συγκράτηση του κανθάρου και του ειληταρίου στο αριστερό χέρι απαντά ήδη σε μια εικόνα του τέλους του 16ου αι. από τη μονή του Αγίου Ιωάννη του Θεολόγου στην Πάτμο[2].

Ο τύπος του Προδρόμου με υψωμένο το δεξιό χέρι να κρατά κάνθαρο με την κεφαλή του στο αριστερό μάς είναι επίσης γνωστός από μια ημίσωμη απεικόνιση του Προδρόμου από το Ιστορικό Μουσείο Μόσχας, εικόνα που έχει χρονολογηθεί γύρω στα 1600[3]. Η έντονη σχηματοποίηση, έως και ακαμψία, του τρίχινου σάκου και του φαιοπράσινου ιματίου, αλλά και της απόδοσης των χαρακτηριστικών του προσώπου και των γυμνών μερών, όπου και κυριαρχεί ο καστανός σκούρος προπλασμός, ενώ τα σαρκώματα που διαμορφώνουν τους όγκους παραμένουν σκούρα με κάποιες υπόλευκες ψιμυθιές σε παράλληλες σειρές για τα φώτα, συνηγορούν υπέρ της απόδοσης της εικόνας σε ένα τοπικό επαρχιακό εργαστήρι ζωγράφων, οι οποίοι κινούνται στον ορεινό όγκο της Πίνδου, γεγονός που συνάδει και με την ενεπίγραφη  χρονολόγηση του έργου ΕΠΗ ΕΤΟΥC 1676. Άλλωστε η εικόνα μας παρουσιάζει συνάφεια ύφους με μια άλλη λαϊκότροπη εικόνα του 17ου αιώνα (1663), με τον φτερωτό Πρόδρομο, από την εκκλησία του Γενεσίου της Θεοτόκου, στο Παλαιοχώρι Αθαμανίου Άρτας[4].

[1]. Παπαδοπούλου – Τσιάρα 2008, 151, εικ. στη σ. 150.
[2]. Chatzidakis 1985, 124, αρ. κατ. 77 (πίν. 133).
[3]. Εικόνες της Κρητικής Τέχνης 1993, 403, αρ. κατ. 43 (λήμμα Kyzlasova, I.).
[4]. Παπαδοπούλου – Τσιάρα 2008, 147, εικ. στη σ. 146.