Ο τοπικός πολιτισμός της περιοχής των Τζουμέρκων
Υπόμνημα:
..vikilu.de.. Was doleful Erinnerungen link Blutegel die Augenbrauen zu bringen. Das Haar wäre das Glück eine Pomade machen, wenn das Bild das Kinn wie ein mehr lesen Stück Käse aussieht. Es gibt propecia 2 günde bir eine http://www.vikilu.de/vikilu/dapoxetin-guenstig-kaufen.html entschiedene Entzündung der Spitze der Nase. zur website viagra zu kaufen

Εικόνα 10: Η Δέηση

e10

Στην εικόνα, με το εσχατολογικό θέμα της Δέησης [επιγραφή: ΤΟ ΤΡΙΜΟΡΦΟΝ] κάτω από τοξωτή επίστεψη με φυλλοφόρο διάκοσμο, την οποία διατρέχει κατακόρυφα μια μεγάλη ρωγμή στο μέσον περίπου, ενώ έχει φθαρεί στο κατώτερο τμήμα της, ο Χριστός εικονίζεται στον τύπο του Παντοκράτορα, τύπος που καθιερώθηκε στην κρητική ζωγραφική με τον Ανδρέα Ρίτζο[1], ολόσωμος, να κάθεται σε ξυλόγλυπτο θρόνο. Η κεντρική μορφή του Χριστού, ο οποίος φορά λαδοκάστανο χιτώνα και ιμάτιο σκουροπράσινο με πολλές χρυσοκοντυλιές, δεν παριστάνεται με αρχιερατική αμφίεση, όπως μας έχει συνηθίσει η μεταβυζαντινή εικονογράφηση του θέματος με τον ένθρονο Χριστό στη σύνθεση της Δέησης, η οποία αίρει την καταγωγή της από την κρητική ζωγραφική παράδοση του 15ου αιώνα[2]. Συνέπεια αυτής της ιδιομορφίας είναι η συνοδευτική επιγραφή στο ανοιχτό ευαγγέλιο, η οποία επιχωριάζει σε απεικονίσεις του Χριστού στον εικονογραφικό τύπο του Παντοκράτορα, όπως τεκμηριώνεται, για παράδειγμα, σε εικόνες της Πάτμου του 15ου-17ου αιώνα[3].

Άλλωστε, ο τύπος του Παντοκράτορα, ο οποίος ευλογεί με το δεξιό χέρι μπροστά στο στήθος και κρατά με το αριστερό ανοιχτό ευαγγέλιο, καθήμενος σε ξύλινο θρόνο επάνω σε κόκκινο μαξιλάρι και πατώντας σε υποπόδιο με επίσης κόκκινο μαξιλάρι, ακολουθεί μια παράδοση της κρητικής ζωγραφικής του 15ου αιώνα[4]. Τον ένθρονο Παντοκράτορα (IC XC) πλαισιώνουν, σε στάση δέησης, μεσιτεύοντας για τη σωτηρία του κόσμου κατά τη Δευτέρα Παρουσία, η Θεοτόκος (MΡ ΘY) και ο Πρόδρομος [επιγραφή: Ο ΑΓΙΟΣ ΕΙΩΑΝΝΗΣ Ο ΠΡΟΔΡΟΜΟΣ]. Επίσης, ο εικονογραφικός τύπος της εικόνας, όπου τα ιερά πρόσωπα της Παναγίας και του Προδρόμου δεν κρύβονται πίσω από το θρόνο, αλλά εικονίζονται ολόκληρα στο πλάι, μας είναι γνωστός σε εικόνες Δέησης από τον 17ο αιώνα[5].

Η εικόνα της Δέησης, η οποία προέρχεται από το τέμπλο του καθολικού της Βύλιζας, αποτελούσε, αν κρίνουμε από το κοινό διακοσμητικό πλαίσιο των ελικοειδών βλαστών, το κεντρικό θέμα μιας σειράς εικόνων του Δωδεκαόρτου, η τεχνοτροπία και η εικονογραφία των οποίων μας παραπέμπει στη δυτική ζωγραφική παράδοση. Το μέτωπο του ξύλινου θρόνου, αλλά και οι στενές όψεις του καμπύλου ερεισίνωτου, φέρουν έναν πλούσιο διάκοσμο από φύλλα άκανθας. Το επάνω μέρος της καμπύλης του ερεισίνωτου φέρει διακοσμητικούς τριφυλλόσχημους κονδύλους. Και στα τρία πρόσωπα της σύνθεσης ο προπλασμός είναι έντονα καφέ σκούρος, ενώ τους όγκους πλάθουν, δημιουργώντας έντονη αντίθεση, ειδικά στο πρόσωπο του Χριστού και της Παναγίας, μεγάλες επιφάνειες φώτων.

Μια περισσότερο φυσιοκρατική απόδοση, σε σχέση με την τεχνοτροπική απόδοση της φυσιογνωμίας, αποπνέει η ογκηρή μορφή του Προδρόμου. Η έντονη σχηματοποίηση της βυζαντινής πτυχολογίας των ενδυμάτων του Χριστού αντικαθίσταται στα ενδύματα της Παναγίας και του Προδρόμου από μια πιο μαλακή πτυχολογία με πιο ήπιες μεταβάσεις από το φως στη σκιά, γεγονός που επαναλαμβάνεται και στον τρόπο που πλάθεται το πρόσωπο, η κόμμωση και η γενειάδα του Προδρόμου, όπου ανιχνεύονται αισθητικές αντιλήψεις και εικονογραφικές επιδράσεις της δυτικής παράδοσης. Η εικόνα, έργο του ύστερου 17ου αιώνα, ίσως και των αρχών του 18ου, αναδεικνύει τα στοιχεία μιας φυσιοκρατικής πλαστικότητας, μέσω μιας σαφώς πιο μαλακής σε σχέση με του Χριστού πτυχολογίας, ιδιαίτερα στη μορφή του Προδρόμου, στα ενδύματά του, όπως και σε εκείνα της Παναγίας, αλλά και μιας ήπιας μετάβασης από το φως στη σκιά στις μορφές του Χριστού και κυρίως του Προδρόμου. Παράλληλα, ο μπαρόκ διάκοσμος των ακανθόφυλλων του θρόνου παραμένει εδώ δειλός σε σχέση με άλλα παραδείγματα πολυτελών μπαρόκ θρόνων γνωστών ήδη σε όλη τη διάρκεια του 17ου αιώνα[6].

[1]. Chatzidakis 1985, 59-60, αρ. κατ. 9 (πίν. 13).
[2]. Καζανάκη-Λάππα 2001, 141-152.
[3]. Chatzidakis 1985, αρ. κατ. 9 (πίν. 13), αρ. κατ. 34 (πίν. 32), αρ. κατ. 100 (πίν. 151).
[4]. Εικόνες της Κρητικής Τέχνης 1993, 486-487, αρ. κατ. 130 (λήμμα Μπορμπουδάκης, Μ.).
[5]. Εικόνες της Κρητικής Τέχνης 1993, 411, αρ. κατ. 55 (λήμμα Kyzlasova, I.)· Μυλωνά 1998, 277, αρ. 112.
[6]. Μυλωνά 1998, 264, 280, αρ. 108, 117.