Ο τοπικός πολιτισμός της περιοχής των Τζουμέρκων
Υπόμνημα:

Χριστιανική εικονογραφία

Τα δείγματα της εικονογραφίας που σώζονται ως τις μέρες μας στα καθολικά και τους νάρθηκες των εκκλησιών και των μοναστηριών των Τζουμέρκων φιλοτεχνημένα από συνεργεία ντόπιων αγιογράφων λειτουργούν ως τις μέρες μας ως δείκτες και ορόσημα μια σύνθετης οικονομικής και κοινωνικής πραγματικότητας. Αγιογράφοι από τους Καλαρρύτες οργανωμένοι σε ομάδες, όπως αυτοί που αγιογράφησαν το Παρεκκλήσι του Προδρόμου (1737) στο μοναστήρι της Βύλιζας, δραστηριοποιούνται στο χώρο της νοτιοανατολικής Ηπείρου και δυτικής Θεσσαλίας από το 1700 έως και το 1811 όπως φανερώνουν οι υπογραφές στα έργα τους. Η παρουσία τους στο χώρο της νοτιοανατολικής Ηπείρου και της βορειοδυτικής περιοχής των Τρικάλων δεν είναι τυχαία. Οι αγιογράφοι αξιοποίησαν τις υφιστάμενες διόδους που εξασφάλιζαν την επικοινωνία μεταξύ των ορεινών κοινοτήτων. Η δραστηριότητα αυτή δεν μπορεί να εξεταστεί αποσπασματικά και ανεξάρτητα από το ευρύτερο οικονομικό και κοινωνικό πλαίσιο της περιόδου εντός των ορίων της οποίας αναπτύσσεται.

Καλαρρυτινοί και Ματσουκιώτες συμμετείχαν επιτυχώς στην εμπορική ανάπτυξη και τη χρηματιστική οικονομία, που είχαν ως προϋποθέσεις την αύξηση της παραγωγής του μαλλιού, την εξασφάλιση της ομαλής λειτουργίας της διακίνησης του ακατέργαστου ή κατεργασμένου προϊόντος, τη συντεχνιακή δραστηριοποίηση στην παραγωγή του μάλλινου επενδύτη, την αύξηση της παραγωγικότητας και την προώθηση του μάλλινου προϊόντος. Η διοχέτευση ενός μέρους του ορεινού πληθυσμού στην οικονομική μεσογειακή πραγματικότητα προσάρτησε έτσι την πραγματικότητα της ορεινής περιφέρειας στο εμπόριο των μεγάλων αποστάσεων. Αυτή λοιπόν η αναπτυσσόμενη οικονομική συγκυρία αναγνωρίζεται στη μορφή της ανακαίνισης μοναστηριών, στην αποστολή και στην προώθηση θρησκευτικών λατρευτικών προϊόντων στα σημαντικά προσκυνήματα του τόπου καταγωγής των εμπόρων, υλικές εκφάνσεις ενός πλούτου που τον απορροφούσε η θρησκευτική πίστη, γεμίζοντας συνεπώς οι εμπορικές επικοινωνίες την ορεινή περιφέρεια με προϊόντα από τα Επτάνησα, την Ιταλία ή και την υπόλοιπη Ευρώπη.

Περισσότερα για τις τοιχογραφίες του  Νάρθηκα και του Καθολικού της Μονής Βύλιζας.